Қоғам қайраткері Мұрат Әбенов мектептегі жаттанды оқыту, шамадан тыс тапсырма және мұғалімге түсетін әкімшілік қысымды өткір сынады, деп жазады Democrat.kz.
30 қазанда Алматыда өткен Ұлттық Құндылық Академиясының конференциясында Мұрат Әбенов Қазақстанның білім беру жүйесіндегі түйткілді мәселелерді көтерген. Депутаттың пікірінше, мектеп оқушыға дайын ақпаратты қайталатудан гөрі, өздігінен ойлануға, сұрақ қоюға және алған білімін өмірде қолдануға үйретуі керек.
«БАЛАНЫҢ АУЗЫН ЖАУЫП, ОЙЫН ҚАЛАЙ АШАМЫЗ?
«Тыныш отыр! Жатта! Қайта айтып бер!» Осы талаптармен шектелсек, өздігінен ойлайтын ұрпақ қайдан шығады?» – дейді депутат.
Ол баланы күні бойы тапсырмамен айналыстыруды сапалы біліммен шатастырмауға шақырды. Өйткені дәптердегі жазудың көптігі оқушының тақырыпты қаншалықты меңгергенін көрсете бермейді.
«Баланы күні бойы тапсырмамен көміп, бос отырғызбауды білім беру деп қабылдауды доғару керек. Дәптердің толғаны баланың түсінгенін дәлелдемейді. Үндемей отырған оқушының басында сұрақ көп болуы мүмкін. Сол сұрақты қоюына мүмкіндік береміз бе?» – деп сауал тастады Мұрат Әбенов.
Депутаттың айтуынша, білім берудің басты мақсаты формуланы жаттату немесе тест сұрақтарына дұрыс жауап белгілету ғана болмауға тиіс. Оқушы формуланың шығу жолын түсініп, есептің шешімін дәлелдеп, химия мен биологиядан алған білімін күнделікті өмірмен байланыстыра алуы қажет.
Осы тұрғыдан ол PISA халықаралық зерттеуінің нәтижелерін де жай көрсеткіш ретінде емес, мектептегі білімнің өмірлік маңызын бағалайтын өлшем ретінде қарастыруды ұсынды.
«Бала білгенін өмірде қолдана ала ма? Өздігінен шешім шығара ала ма?» – дейді ол.
Конференцияға қатысқан академик Асқарбек Құсайынов та білім сапасына қатысты мәселені жекелеген мұғалімнен емес, тұтас жүйеден іздеу қажеттігін көтерген.
Мұрат Әбеновтің пікірінше, егер оқу бағдарламасы баладан ойлануды талап етіп, ал емтихан тек жаттаған ақпаратты қайта жаңғыртқаны үшін жоғары баға берсе, оқыту үдерісі түптің түбінде емтихан талабына бейімделеді.
Сондықтан депутат оқулықты, оқу бағдарламасын, бағалау жүйесін және мұғалімдерді даярлау тәртібін бір-бірінен бөлек емес, өзара үйлестіріп өзгертуді ұсынады.
Әбенов мұғалімдердің жағдайына да назар аударды. Оның пікірінше, педагогтерді үздіксіз тексеру мен есепке жегу білім сапасын өздігінен жақсартпайды.
Бұл мәлімдеме білім беру жүйесінің алдына маңызды сұрақ қояды: мектептің мақсаты – тапсырманы мүлтіксіз орындайтын оқушы дайындау ма, әлде өз ойын дәлелдей алатын, қателесуден қорықпайтын, дербес шешім қабылдайтын тұлға тәрбиелеу ме?
Өйткені баланың білімін дәптердің қалыңдығымен, ал мұғалімнің еңбегін толтырған есебінің санымен өлшей берсек, білім сапасын арттыру туралы айтылған бастамалардың нәтижесі күмәнді болып қала береді.
